درآمدی بر ارتباطات سنتی درایران
نام کتاب : درآمدی بر ارتباطات سنتی درایران
نویسنده:دکتر محمد مهدی فرقانی.
تهیه وتنظیم:حسین مولودی
درس:مبانی آرشیو واطلاع رسانی
نام استاد :دکتر زهرا حداد
مقدمه
دکتر مـعتمد نـژاد در مـقدمه خود،جایگاه ارتباطات سنتی در مطالعات ارتباطی معاصر، پیشینه ورود ارتباطات سنتی به عرصه مطالعات و تحقیقات تـخصصی ارتـباطی را پی گرفته و معتقد است:مطالعات تخصصی غربی مربوط به ارتباطات سنتی از دهه 1950 تـا کـنون،در چـند زمینه مختلف:شناخت تأثیر شیوههای ارتباطی در ظهور و سقوط تمدنها،بررسی تفاوتهای ذهنی و فکری جوامع دارای فـرهنگ شـفاهی و فـرهنگ مکتوب و چاپی،عرضه نظریههای نوسازی و توسعه و نیز چگونگی کاربرد این ارتباطات در تـوسعه مـلی و سیاستگذاری و برنامه ریزی درباره آنها و همچنین نقش ارتباطات مذکور در جنبشهای مردمی و انقلابهای سیاسی کشورهای در حال تـوسعه،دنـبال شدهاند.
وی در این مسیر با اشاره به نظریات هارولد اینیس(1952-1894)تاریخ شناس و اقـتصاددان شـهیر کانادایی،او را به عنوان نخستین بررسی کننده سـیر تـحول ارتـباطات اجتماعی از مرحله گفتار شفاهی و نـوشتار دسـتی تا مرحله ایجاد تلگراف و تلفن و رادیـو دانسته به ارایه بـرخی از نـظریات هربرت مارشال مک لوهان(1979-1911)،مـتفکر شـهیر دیگر کانادایی پرداخته،با اشاره به آثار پژوهشگرانی چون:والتر اونگ،جک گـودی،الیـزابت ایزنشتین،آنها را از مبتکران و طراحان،نـظریه رسـانهای-نـظریه برتری وسیله ارتـباطی بـر پیام ارتباطی-دانسته اسـت.وی در ادامـه از نظریات دانیل لرنر سیاست شناس و جامعه شناس آمریکایی یاد کرده،به ارایه نظریات وی دربـاره تـوسعه در کشورهای خاورمیانه پرداخته است.دکتر مـعتمد نـژاد در قسمتی دیـگر از مـقدمه خـود با اشاره به سـازمان یونسکو و حمایت جهانی از ارتباطات سنتی،اقدامات یونسکو را در سالهای 1970 و 1980 یاد آوری کرده از تأکید کمیسیون«مک بـراید» بـر اهمیت و نقش مؤثر این ارتباطات-ارتـباطات سـنتی-در جـوامع کـنونی و مـخصوصا جوامع در حال تـوسعه،خـبر داده است.چهارمین قسمت مقدمه بلند دکتر معتمدنژاد،عهده دار بررسی پیشینه مطالعات مربوط به ارتباطات سنتی در ایـران در قـبل و بـعد از انقلاب اسلامی است.در این بخش،دکتر مـعتمد نـژاد بـا اشـاره بـه آثـار خود و کسانی چون دکتر مولانا،دکتر مجید تهرانیان،دکتر اصغر فتحی، خانم آنابل سربرنی محمدی و همسرش«دکتر علی محمدی»و نیز خانم دکتر ستاره غفاری و همچنین، شائول بـخاش،رساله دکتر ستاره غفاری را مورد بحث قرار داده است.
الف-پژوهش های پیش از انقلاب:
نخستین بررسی ها وپژوهش های دانشگاهی در مورد ارتباطات سنتی ایران،ازسال 1350که اولین گروه دانشجویان دوره لیسانس روزنامه نگاری بودنددانشکده علوم ارتباطات اجتماعی،فارغ التحصیلا شدند،در برخی از پایان نامه های آنان،انعکاس یافتند.در این پایان نامه ه،نقش ها وکارکردهای اجتماعی مراکز ارتباطی وشیوه های ارتباطی سنتی ومذهبی،مانند مسجد،بازار،قهوه خانهفتعزیه خوانی،نقالی،شاهنامه خوانی،پرده داری ونظایرآنها،مورد بررسی ارزیابی می گردیند.